Soja a Hashimoto - czy trzeba jej unikać?

Wpływ soi i jej przetworów na funkcjonowanie tarczycy

Soja i jej przetwory

Soja to roślina strączkowa, uprawiana głównie na terenach Ameryki Południowej, Północnej oraz Azji. Początkowo zyskała popularność w kuchni azjatyckiej. Aktualnie często wykorzystuje się ją m.in. w kuchni wegetariańskiej ze względu na wysoką zawartość białka (około 35%). Poza nasionami soi, na rynku dostępnych jest wiele produktów na bazie tej rośliny. Należą do nich napoje i jogurty sojowe, makarony sojowe, tofu (rodzaj twarogu z mleka sojowego), tempeh (wytwarzany ze sfermentowanych nasion), sos sojowy czy japońska pasta miso (2).

Wpływ soi na tarczycę

Wpływ soi i jej przetworów na funkcjonowanie tarczycy 2

Pierwsze spekulacje dotyczące wpływu soi na gruczoł tarczowy miały miejsce już około 80 lat temu. Wówczas zauważono powiększenie tarczycy u szczurów, które były karmione paszą sojową.

Aktualnie istnieje znacznie więcej dowodów sugerujących wpływ tych produktów na organizm człowieka. Z analiz wynika, że nawet w przypadku żywienia niemowląt odnotowano wpływ soi na pracę tarczycy. U niemowląt, które były karmione mieszankami sojowymi, zaobserwowano pojawienie się wola, a nawet kliniczne objawy niedoczynności tarczycy. Symptomy te ustępowały po odstawieniu soi.

Również wśród dorosłych osób spożywających duże ilości produktów sojowych, odnotowano wzrost stężenia TSH. Co ciekawe w niektórych badaniach takie zmiany zaobserwowano tylko w grupie kobiet, natomiast nie dotyczyło to mężczyzn. Może to wynikać z większej podatności kobiet na czynniki środowiskowe wpływające na pracę tarczycy, działanie wolotwórcze substancji zawartych w pożywieniu i ogólnie częstszej zapadalności na choroby tarczycy (4).

Soja obfituje w izoflawony należące do fitoestrogenów. Fitoestrogeny to związki roślinne, które w organizmie ludzkim mają działanie zbliżone do żeńskich hormonów płciowych. Istnieją liczne badania, w których odnotowano wolotwórcze działanie izoflawonów sojowych (1).

Soja ma także wpływ na farmakoterapię chorób tarczycy. Badania dowiodły, że obniża wchłanianie leku (lewotyroksyny), a zatem powoduje konieczność zwiększenia jego dawki. Istnieją liczne dowody na to, że w przypadku zbyt wysokiego spożycia soi i jej produktów, zaburzone jest wchłanianie leków stosowanych w chorobach tarczycy.

Podsumowanie

Mimo, że soja jest bardzo dobrym źródłem białka i ma szerokie zastosowanie m.in. w kuchni wegetariańskiej, osoby z chorobami tarczycy, w tym Hashimoto, powinny unikać jej w swojej diecie z uwagi na negatywny wpływ na farmakoterapię tych schorzeń oraz pracę tarczycy. Pomoc w ułożeniu diety bez soi znajdziesz w aplikacji Mamhashi.

Chcesz mieć pewność, że Twoja dieta nie koliduje z leczeniem Hashimoto? Sprawdź jadłospisy w aplikacji Mamhashi.

Najczęstsze pytania

Czy soja szkodzi tarczycy?

Badania wskazują, że duże spożycie soi może podnosić stężenie TSH oraz zaburzać pracę tarczycy – u niemowląt karmionych mieszankami sojowymi obserwowano nawet objawy niedoczynności tarczycy, ustępujące po odstawieniu soi.

Dlaczego soja działa wolotwórczo?

Soja jest bogata w izoflawony należące do fitoestrogenów – związków roślinnych o działaniu zbliżonym do żeńskich hormonów płciowych, którym przypisuje się właściwości wolotwórcze (zaburzające pracę tarczycy). Dietę uwzględniającą te ograniczenia pomoże ułożyć aplikacja Mamhashi.

Czy soja wpływa na leki na tarczycę?

Tak, badania dowiodły, że soja obniża wchłanianie lewotyroksyny, co może wymagać zwiększenia dawki leku. Przy wysokim spożyciu soi wchłanianie leków stosowanych w chorobach tarczycy bywa zaburzone.

Czy przy Hashimoto trzeba całkowicie wykluczyć soję?

Choć soja jest dobrym źródłem białka i ma szerokie zastosowanie w kuchni wegetariańskiej, osobom z chorobami tarczycy, w tym Hashimoto, zaleca się unikanie jej z uwagi na wpływ na farmakoterapię i pracę tarczycy.

Literatura

D’Adamo CR., Sahin A., Soy foods and supplementation: a review of commonly perceived health benefits and risks. Altern Ther Health Med. 2014, 20(1): 39-51.
Pastusiak K., Michałowska J., Bogdański P. Postępowanie dietetyczne w chorobach tarczycy. Forum Zaburzeń Metabolicznych 2017, 8(4): 155–160.
Ratajczak A.E., Moszak M., Grzymisławski M. Zalecenia żywieniowe w niedoczynności tarczycy i chorobie Hashimoto. Piel Zdr Publ. 2017, 7(4): 305-311.
Urbaniak B., Marcisz Cz., Wpływ soi i izoflawonów sojowych na tarczycę. Postępy fitoterapii 2006, 2: 83-89.
Zakrzewska E., Zegan M., Michota-Katulska E. Zalecenia dietetyczne w niedoczynności tarczycy przy współwystępowaniu choroby Hashimoto. Bromat. Chem. Toksykol. 2015, 2: 117-127.

O autorze Redakcja

Mamhashi.pl, jeden z wiodących portali gromadzący wiedzę o chorobie Hashimoto, który powstał z myślą o osobach chorych, szukających wsparcia oraz informacji na temat choroby. Artykuły, poradniki i materiały informacyjne są tworzone przez ekspertów w dziedzinach takich jak: endokrynologia, dietetyka i psychologia.