Czy dieta ketogeniczna jest odpowiednia dla osób z Hashimoto?
Hashimoto to przewlekła choroba autoimmunologiczna, która prowadzi do stopniowego uszkodzenia tarczycy i zaburzeń w produkcji hormonów. Odpowiednia dieta odgrywa kluczową…
Mit 1 – Nie jedz żadnych pokarmów wolotwórczych takich jak m.in. brokuł, kalafior, brukselka, kapusta, jarmuż.
Rośliny te zawierają goitrogeny i spożywanie ich powoduje, że gorzej wchłaniany jest jod. Jod jest składnikiem mineralnym niezbędnym do produkcji hormonów tarczycy. Należy jednak pamiętać, że zawartość goitrogenów zmniejsza się pod wpływem obróbki termicznej (szczególnie gotowania bez przykrywki). Szacuje się, że obróbka termiczna może obniżyć zawartość goitrogenów do ok. 30%. Pamiętajmy, że rośliny krzyżowe zawierają dużo wapnia, siarki i kwasu foliowego, które zalecane są w diecie u osób z autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy.
Mit 2 – Stosuj dietę niskokaloryczną, przeciwnie będziesz tyć.
Prawdą jest, że u osób z chorobą Hashimoto tempo metabolizmu może być obniżone. Tarczyca odpowiada za około 30% spoczynkowej przemiany materii. Niedobór hormonów tarczycy może powodować magazynowanie energii w postaci tkanki tłuszczowej, ma to bezpośredni wpływ na problemy z utrzymaniem należnej masy ciała. Jednak absolutnie wystrzegaj się diet bardzo niskokalorycznych! Nadmierne obniżanie kaloryczności diety, może upośledzić już i tak zwolniony metabolizm. Należy unikać także niedożywienia białkowego i niedoboru składników odżywczych (1).
Mit 3 – W momencie zdiagnozowania Hashimoto, trzeba przejść na dietę bezglutenową.
Jest to bardzo często pojawiający się mit. Nie u każdej osoby z autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy istnieje konieczność eliminacji glutenu z diety. Prawdą jednak jest to, że występowanie celiakii jest znacznie częstsze u chorych na autoimmunologiczne zapalenie tarczycy niż u osób zdrowych. Zanim zdecydujesz się wprowadzić na stałe dietę bezglutenową, wykonaj badania diagnostyczne w kierunku celiakii. Eliminacja produktów zbożowych w których znajduje się gluten może zwiększać ryzyko wystąpienia niedoborów pokarmowych, zwłaszcza dotyczy to witaminy z grupy B oraz błonnika (2).
Mit 4 – Musisz wyłączyć ze swojej diety nabiał.
Bardzo często spotykanym mitem jest to, że w momencie zdiagnozowania Hashimoto, kategorycznie trzeba wykluczyć każdy rodzaj nabiału począwszy od mleka krowiego, po sery, kefiry, jogurty i inne produkty wytwarzane z mleka. Jest to prawda ale tylko w przypadku gdy stwierdza się nietolerancję laktozy. Jeśli masz stwierdzoną nietolerancję laktozy zalecana jest dieta niskolaktozowa. Dopuszcza się wtedy do 10 g laktozy pochodzących z produktów mlecznych fermentowanych tj. ok. 150- 200 g jogurty/kefiru/maślanki/dobę. W takiej diecie w umiarkowanych ilościach można spożywać sery twarde (ser pleśniowy, ser żółty, parmezan, mozzarella, feta ). Całkowicie wykluczyć z diety: mleko krowie, kozie, owcze, śmietana, lody, sery miękkie (3).
Mit 5 – Suplementuj jod
Jod jest niezbędnym mikroelementem do prawidłowego funkcjonowania tarczycy i produkcji hormonów tarczycy. Jednak nadmiar jodu może nasilać objawy choroby Hashimoto i proces autoagresji. Dodatkowo oprócz jodu do produkcji hormonów tarczycy niezbędne są także inne składniki jak selen, żelazo, cynk, witamina D i.in. Ewentualna suplementacja powinna być uzgodniona z lekarzem (4).
Mit 6 – Jedz dużo owoców!
Owoce są istotną grupą produktów w diecie, ze względu na to, że są źródłem wielu witamin, składników mineralnych i błonnika. Pamiętajmy jednak, że w diecie Hashimoto zaleca się ograniczać spożycie produktów o wysokim IG, takimi są m.in: dojrzałe banany, winogrona, większość suszonych owoców i inne. W tej sytuacji należy zachować ostrożność i planować w swoim jadłospisie owoce, które nie wpłyną na intensywny wzrost stężenia glukozy we krwi. Pamiętajmy też, że substancje wolotwórcze, które są niwelowane w częściowo pod wpływem temperatury znajdują się też w niektórych owocach, takich jak truskawki, gruszki. Dodatkowo przeprowadzone do tej pory badania wykazały, że zawarta w owocach fruktoza może być równie częstą przyczyną nietolerancji pokarmowych co laktoza.
Tyle mitów, a diabeł tkwi w szczegółach. Zamiast zgadywać, co wolno, a czego nie, oprzyj się na gotowym jadłospisie dla Hashimoto w aplikacji Mamhashi, z listą zakupów i wersją bez glutenu oraz nabiału.
Najczęstsze pytania
Czy warzywa kapustne (brokuł, kapusta) są zakazane przy Hashimoto?
Nie trzeba ich całkowicie wykluczać. Warzywa kapustne zawierają goitrogeny, które mogą utrudniać wchłanianie jodu, ale obróbka termiczna, np. gotowanie bez przykrywki, znacząco obniża ich zawartość. Warto je ograniczać, a nie eliminować.
Czy przy Hashimoto trzeba od razu przejść na dietę bezglutenową?
Nie u każdego. Dietę bezglutenową wprowadza się przede wszystkim przy potwierdzonej celiakii lub nadwrażliwości na gluten. Przed rezygnacją z glutenu warto wykonać badania w kierunku celiakii, bo zbędna eliminacja może sprzyjać niedoborom.
Czy przy Hashimoto należy suplementować jod?
Jod jest niezbędny do produkcji hormonów tarczycy, ale jego nadmiar może nasilać autoagresję w chorobie Hashimoto. Suplementację jodu i innych składników (selen, żelazo, cynk, witamina D) zawsze warto uzgodnić z lekarzem.
Czy przy Hashimoto można jeść owoce?
Tak. Owoce są źródłem witamin, składników mineralnych i błonnika. Warto jednak ograniczać owoce o wysokim indeksie glikemicznym, np. dojrzałe banany, winogrona czy suszone owoce, i planować je z rozwagą. W doborze produktów i planowaniu posiłków bez zgadywania pomaga plan diety w aplikacji Mamhashi.
Literatura
- Heckl S. Reiners C. Buck AK. Schäfer A. Dick A. Scheurlen M: Evidence of impaired carbohydrate assimilation in euthyroid patients with Hashimoto’s thyroiditis. European Journal of Clinical Nutrition (2015), s. 1-7.
- Kawicka A, Regulska-Ilow B.: Metabolic disorders and nutritional status in autoimmune thyroid diseases. Postępy Higieny Medycyny Doświadczalnej (online) (2015); s. 69.
- Ratajczak A.E. Moszak M. Grzymisławski M.: Zalecenia żywieniowe w niedoczynności tarczycy i chorobie Hashimoto Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne (2017), ISSN 2451–1870 (online); 7(4): s. 305-311.
- Zakrzewska E. Zegan M. Michota-Katulska E.: Zalecenia dietetyczne w niedoczynności tarczycy przy współwystępowaniu choroby Hashimoto. Bromatologia i Chemia Toksykologiczna (2015), XLVIII, 2: s.117-127.
O autorze
Mamhashi.pl, jeden z wiodących portali gromadzący wiedzę o chorobie Hashimoto, który powstał z myślą o osobach chorych, szukających wsparcia oraz informacji na temat choroby. Artykuły, poradniki i materiały informacyjne są tworzone przez ekspertów w dziedzinach takich jak: endokrynologia, dietetyka i psychologia.
