Ciekawostki

Bisfenol A a choroba Hashimoto

Julita Sobańska | 3 września 2019
Bisfenol A a choroba Hashimoto

Obecnie coraz częściej diagnozuje się przypadki choroby Hashimoto. Z czego to wynika? Czy z tego, że medycyna jest coraz bardziej rozwinięta i po prostu coraz więcej pacjentów zostaje prawidłowo zdiagnozowanych, a może z tego, że towarzyszy nam coraz więcej czynników środowiskowych, które mogą mieć wpływ na rozwój choroby Hashimoto? Właściwie obie odpowiedzi są prawidłowe. Na chorobę Hashimoto oddziałują czynniki genetyczne i środowiskowe, ale o ile na czynniki genetyczne mamy znikomy wpływ, o tyle na czynniki środowiskowe ten wpływ jest znacznie większy. I tutaj pojawia się temat bisfenolu A, który uważany jest za potencjalny czynnik środowiskowy zwiększający ryzyko ujawnienia się choroby Hashimoto. A więc, czym jest właściwie bisfenol A i czy rzeczywiście zwiększa ryzyko choroby Hashimoto?

Czym jest bisfenol A?

Bisfenol A to związek chemiczny, który budową przypomina estrogen (żeński hormon płciowy). W obecnych czasach ten związek chemiczny powszechnie towarzyszy człowiekowi w życiu codziennym, ponieważ występuje w wielu produktach. Znajduje się on w większości wyrobów plastikowych, osłonkach puszek, papierze do paragonów fiskalnych i papierze do potwierdzeń transakcji kart płatniczych. Warto wspomnieć, że jego źródłem jest także dym tytoniowy (1). Co więcej, może on przedostać się do organizmu człowieka zarówno drogą oddechową, pokarmową, jak i przez skórę.

Bisfenol A, a choroba Hashimoto

W związku z tym, że bisfenol A przypomina ludzki hormon, jest powszechny i ma zdolność wchłaniania się do organizmu, zaczęto podejrzewać, że może on negatywnie wpływać na zdrowie człowieka. W testach prowadzonych na zwierzętach wykazano, że bisfenol A zwiększa ryzyko ujawnienia się chorób autoimmunologicznych (w tym choroby Hashimoto). Wykazano jego negatywny wpływ na układ odpornościowy, pracę tarczycy i pobieranie jodu, a także produkcję hormonów (2). Inne badania na zwierzętach również potwierdziły, że bisfenol A wpływa na układ odpornościowy. Jego działanie polegało głównie na zakłócaniu funkcjonowania komórek odpornościowych i skracaniu ich żywotności. Jednakże należy zaznaczyć, że końcowy efekt był sumą działania bisfenolu A i innych czynników, głównie diety, stężenia estrogenów we krwi oraz genetyki (3)

Czy bisfenol A jest bezpieczny?

Bisfenol a Hashimoto

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności przyjął stanowisko, że nie ma przekonujących dowodów na to, że bisfenol A jest toksyczny. Należy bowiem pamiętać, że przedstawiony negatywny wpływ na zdrowie bisfenolu A dotyczył badań eksperymentalnych na szczurach, a nie na ludziach. Stąd też istnieje dalsza potrzeba badań, aby móc odpowiedzieć jednoznacznie na to pytanie (4)

Czy unikać bisfenolu A? 

Jako, że temat negatywnego wpływu bisfenolu A na zdrowie człowieka (w tym na ujawnienie się choroby Hashimoto) wciąż się rozwija, to warto zachować ostrożność i starać się unikać kontaktu z nim, jeżeli nie jest to konieczne. W związku z tym, należy też pamiętać, że bisfenol A przyjmuje najgorszą formę po kontakcie z środowiskiem kwaśnym, bądź wysoką temperaturą

Pojawia się zatem pytanie: jak zminimalizować ryzyko jego potencjalnie negatywnego działania? 

Oczywiście nie ma możliwości całkowitego wykluczenia go z życia codziennego, jednak można przestrzegać kilku prostych zasad. 

  • Nie należy używać pojemników, czy butelek z tworzyw sztucznych do pakowania i przechowywania produktów kwaśnych oraz gorących, a także nie należy podgrzewać produktów w plastikowych butelkach, czy piec w folii. 
  • Warto wybierać żywność świeżą, nieopakowaną, bądź kupować butelki, które w swoim kodzie na opakowaniu, tzn. w trójkącie oznaczającym recykling, nie zawierają numerów 3 i 7. 
  • Należy również unikać palenia tytoniu, zarówno czynnego jak i biernego (5).

Warto wspomnieć, że bisfenol A jest tylko jednym z czynników środowiskowych mogących potencjalnie zwiększać ryzyko ujawnienia się choroby Hashimoto, dlatego warto zachować złoty środek i pamiętać o przestrzeganiu zasad prozdrowotnego stylu życia.

Literatura

  1. Kharrazian D. The Potential Roles of Bisphenol A (BPA) Pathogenesis in Autoimmunity. Autoimmune Dis. 2014; 2014: 1-12.
  2. Wu. Y., Beland F., Fang J. L. Effect of triclosan, triclocarban, 2,2′,4,4′-tetrabromodiphenyl ether, and bisphenol A on the iodide uptake, thyroid peroxidase activity, and expression of genes involved in thyroid hormone synthesis. Toxicol In Vitro. 2016; 32: 310-319.
  3. Xu J., Huang G., Guo T. Developmental Bisphenol A Exposure Modulates Immune-Related Diseases. Toxics. 2016; 4(4): 4-23.
  4. Kimber I. Bisphenol A and immunotoxic potential: A commentary. Regul Toxicol Pharmacol. 2017; 90: 358-363.
  5. Kharrazian D. The Effect of Plastic Products on Autoimmune Disease and Thyroid Function: Stop Using Plastic Coffee Lids!: https://drknews.com/effect-plastic-products-autoimmune-disease-thyroid-function-stop-using-plastic-coffee-lids/?fbclid=IwAR0b7njPcuN0rJxbvheaWZPMvrrXdDVIflTwzoCb8FRrRQL5vXygyzT-X7U.
Julita Sobańska
O autorze Julita Sobańska

mgr

Absolwentka Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu na kierunku Dietetyka. Doświadczenie zawodowe zdobywane głównie przez praktyki studenckie oraz staże zawodowe. Do głównych jej zainteresowań należy poradnictwo żywieniowe osób chorych na cukrzycę.

Przeczytaj także

Fundacja Insulinooporność wspiera Mamhashi!